Als je te voet over de planeet aan het trekken bent, begin je waar te nemen - van dichtby, in slepend detail, als het landschap op 3 mijl per uur voorbij glijdt - dat bepaalde patronen van architectuur die zeker heel erg oud zijn, zich herhalen, misschien reikend tot diep in de fundering van de menselijke verbeelding.
Of het nu de rots-terpen van oude Afar begraafplaatsen zijn in de Rift Vallei van Ethiopie zijn, of the eindeloze heuvels van bouwafval die her en der buiten de jonge steden in Saudie-Arabie zijn gegooid, of de brood bakovens van modderbaksteen in de vorm van bijenkorven in Uzbekistan, het is duidelijk dat de mensheid dol is op koepels. Dit is geen verrassing: De koepel is een model van de hemel, of het heelal, of wel de gebogen lijnen van de lucht.
De mensheid is ook dol op de voorspelbaarheid van paralelle lijnen. We krasten ze op scherpe rotsen in Jordanie in het begin van de bronzen eeuw. (Misschien symbolerend voor regen.) En wie is niet gebiologeerd geweest van de pijlrechte voren in geploegde velden waar dan ook - laten we eens zeggen, in Turkije?
Dan zijn er de kolossale vlaggestokken
I ontmoette my eerste enorm grote vlaggestok meer dan twee jaar geleden toen ik in het centrum van Baku, de ultra moderne hoofdstad van Azerbaijan, liep. I herinner me hoe ik mijn nek in de richting van de zon rekte, als in aanbidding, onderwijl denkend: Dit is een hele grote vlaggestok. (Hij is bijna 162 meter hoog) Mijn plaatselijke wandelgenoot, Rufat Gojayev, was het met me eens en voegde er melancholiek aan toe, "Hij was de hoogste in de wereld, tot Tajikistan er een maakte die een paar centimeter langer was."
View of the once tallest flagpole in the world. Baku, Azerbaijan.
Paul Salopek
Ik moest weer denken aan het feit dat ik die reusachtige vlaggestok die nu ver achter mij licht, gezien had, toen ik onlangs het object van Gojayev z'n jaloezie onverwacht tegen kwam: een vlaggestok van 165 meter op het centrale plein van Dushanbe, Tajikistan. Hij rees op in de late avond lucht met een national vlag die vermoedelijk ook zo'n 750 kilo weegt. Het kwam bij me op dat ik waarschijnlijk de enige mens was die de 3700 km tussen de twee massale stokken had afgewandeld. Mijn Tajikaanse vrienden vertelden me het duistere verhaal dat een of ander land, volgens rumoeren in het Midden Oosten, alweer een hogere vlaggestok had geconstrueerd en daarbij die van hun in de schaduw zette.
De maatschappy die achter al deze vlaggestokkennijd zit, is amerikaans.
Trident Support, gebaseerd in San Diego en met kantoren in de Verenigde Arabische Emiraten, begon de zaak in 2001, toen ze een ruim 122 meter lange stok in Abu Dhabi construeerden. Sindsdien hebben ze enorme vlaggestokken opgericht over het hele Midden Oosten en Centraal Azie, en nevens ook grote stokken in Afrika en India.
Het is zeker makkelijker om gigantische vlaggemasten te maken dan demokratische instituties op te bouwen, maar het is evenniettemin een uitdagende bouwkundige taak. In ieder geval is een vlaggestokken wedstrijd te prefereren over een bewapeningsstrijd. Dus heb ik een Trident Support uitvoerder, Marc Summers, een mailtje gestuurd, en hij heeft een aantal vragen genadig beantwoord. De volgende uitwisseling is voor helderheid en lengte aangepast.
Paul Salopek: Welk land huist nu je langste vlaggestok?
Marc Summers: Onze langste vlaggestok is momenteel in Tajikistan met een lengte van 165 meter. Het is een van de zes vlaggestokken met een wereldrecord die we over de jaren hebben gebouwd: Baku, Azerbaijan: 162 meter; Ashgabat, Turkmenistan: 133 meter; Aqaba, Jordan: 132 meter; Amman, Turkmenistan: 127 meter; en Abu Dhabi, in de Verenigde Arabische Emiraten: 123 meter. De huidige hoogste vlaggestok in de wereld is in Jeddah, Saudie Arabie met een lengte van 170 meter. We hebben het contract om deze vlaggestok te bouwen in 2012 gekregen, maar na het contract aanbod, zijn de onderhandelingen doorgegaan met het toevoegen van veel onacceptabele en bezwaarlijke voorwaarden. We zijn uiteindelijk van het contract weggelopen, en het projekt is toen aan een plaatselijk Saudisch verlichtingsmasten bedrijf gegeven. Op het ogenblik zijn we alhoewel in onderhandeling met een aantal consortiums in verschillende landen om de volgende vlaggestok met een wereldrecord lengte te bouwen, langer dan de Jeddah mast.
PS: Hoe ben je in het reuzen vlaggestokken bedrijf terecht gekomen?
MS: We deden werk in de Verenigde Arabische Emiraten aan verdedigings logistiek voor een lokaal bedrijf. Een van onze mensen op top-niveau en een zakelijke sponsor in de UAE zei dat ze een "grote vlaggemast" wilden bouwen in Abu Dhabi als een soort monument, and ze vroegen ons of we dat konden doen. Natuurlijk hebben we "Ja" gezegd. Toen heeft hij ons verteld dat hij de hoogste vlaggestok in de wereld wilde. We hebben wat grondonderzoek gedaan en vonden uit dat Guinness de vlaggestok in Noord Korea als de "hoogste vlaggestok in de wereld" met een lengte van 160 meter heeft opgetekend, maar toen we het bekeken, was het echt geen vlaggestok, meer een radio toren met een vlag bovenop. We hebben het gedaan gekregen dat Guinness een nieuwe categorie van "hoogste, vrijstaande vlaggestok" heeft gecreeerd en hebben een 123 meter hoge monumentale vlaggemast, een wereldrecord, in Abu Dhabi gebouwd in 2001. Door die onderneming begonnen we telefoontjes van andere klanten te krijgen.
PS: Hoe voelt dat om met landen te onderhandelen die recordbrekende vlaggestokken willen - wetend dat nu of later, een andere regering er boven uit will komen?
MS: We hebben natuurlijk veel klanten gehad die wilden dat we hun garandeerden dat we niet een langere vlaggestok zouden bouwen - wij leggen hun uit dat als wij het niet bouwen, iemand anders het waarschijnlijk zal doen, dus onze garantie zou echt niet veel waard zijn voor hun. Maar we hebben een jaarlijks, aansporend prijsgarantie contract voor klanten aangeboden dat ons vergoeding voor handelsverlies zou geven en omgekeerd zouden wij dan garanderen dat wij niet ander contracten om een langere vlaggestok te bouwen, zouden aanbieden of aannemen. Helaas heeft niemand van dat aanbod om voor het niet-werken betaald te worden, gebruik gemaakt.
Ook, van een practisch standpunt, spreken we over het feit dat alhoewel er misschien ergens, op een gegeven moment een langere vlaggestok is, de voornaamste reden waarom ze hun vlaggestok bouwen is om een groots en indrukwekkend nationaal monument tot stand te brengen--zodat, ook al is het aardig om een werelrecord te zijn, dit niet de eerste reden voor de vlaggestok is.
PS: Er moet wel een limiet zijn voor de hoogte van de vlaggestokken, wat de huidige bouwmaterialen betreft. Enig idee hoe hoog dat zou kunnen zijn?
MS: Ik zou niet willen zeggen dat er een limiet is. Met genoeg tijd en geld, kunnen de meeste problemen wel worden overkomen. De beperkende factoren die we in onze huidige metodologie hebben gezien is de beschikbaarheid van geschikte kranen, maar dit kan worden overkomen met andere, duurdere heffings technologie. Ook kan lichter, sterker materiaal een oplossing zijn voor langere vlaggestokken, maar ook dan gaat kost in de oplossing meetellen. We denken dat onze huidige ideeen en methoden geschikt zijn voor vlaggestokken tot een hoogte van ongeveer 201meter of zelfs 213 meter zonder dat een grote verandering in concept nodig is. Maar we zullen onze ingenieurs de berekeningen en ontwerp laten maken om te zien of we hoger kunnen, aangenomen dat er een klant is die de prijs will betalen. Ondertussen bouwen we graag masten van 120 of 62 meter -- wat gemakkelijker, vlugger, beter betaalbaar, en visueel bijna even indrukwekkend -- ook al kan je dan niet het Guinness bewijs van het wereldrecord aan de muur hangen.
